Hoa Trà My - Website của Phạm Thị Hoàn

Chào mừng quý vị đến với Website của Phạm Thị Hoàn.

Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tư liệu của Thư viện về máy tính của mình.

Nếu chưa đăng ký, hãy đăng ký thành viên tại đây hoặc xem phim hướng dẫn tại đây

Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay ô bên phải.

Gốc > Bí mật về các loại hoa >

Tạo bài viết mới Hoa Trà My

Bàn thêm về Trà Mi - Hải Đường

Trà Mi – Hải Đường đã được mến chuộng trên thế giới nhiều thế kỷ rồi. Đây là một giống hoa thường nở làm vui lại tiết đông giá lạnh, buồn bã, với nhiều loại cánh hoa trắng như tuyết hay đỏ thắm rực rỡ, các nước Đông Nam Á: Nhật, Trung Quốc, Việt Nam… Đã tìm ra hơn 200 loại hoang dại, đầy sức hấp dẫn.

Những mẫu cây hoa, từ lâu, được trưng trong các chùa chiền, lăng miếu Á đông. Chúng ta đã biết có một loại hoa nhỏ tên khoa học là Camellia sinensis đã làm thế giới ngã nghiêng. Đó là cây nguồn gốc trà( hay chè) trắng, xanh hay đen ngày nay. Theo sách Trà Kinh của Lục Vũ đời Đường( 618 – 907 sau công nguyên) thì nguồn gốc cây trà my là ở Việt Nam ( trà giả nam phương chi gia mộc dã). Sách An Nam chí lược của Lê Tắc ghi là thời nhà Đinh đã phải triều cống Trung Quốc trà thơm. Và ở Dư địa Chí, Nguyễn Trãi cũng đã kể đến một loại trà Tước Thiệt ( lá cong như lưỡi chim sẽ), còn gọi là trà Móc Câu, sản xuất ở châu Sa Bôi hay huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị ngày nay.

Trà mi – hải đường làm hoa cảnh chỉ mới được thưởng thức ở Châu Âu và Châu Mỹ vào thế kỷ thứ 17, khi ai đó trông thấy hoa lạ lùng này, đều nhảy chồm lên, mừng hí hững. Ai có được trà mi lúc đó, đều đem trồng trong nhà kiếng, để chúng an toàn trong mùa đông giá lạnh. Dùng trà mi cắt cành cắm bình hoa và cài trên cổ áo rất thịnh hành trong giới thanh lịch. Một số báo đã đăng là tại cung Từ Liêm, ngoại thành Hà Nội, vua Lý Thần Tông ( 1128- 1138), xây cung cho công chúa Từ Hoa, đã trồng nhiều loài hoa Trà Mi- hải đường đẹp màu hồng, hồng phấn đỏ, trắng… văn thơ ca ngợi:

… Hải đường là ngọn đông lân…( truyện Kiều)

… Bóng nga lồng bóng đồ( trà) mi trập trùng.( Cung oan Ngâm Khúc)

… Thoảng gió trà mi động mấy bông… ( thơ mới)

Trà mi đến với Cali- Hoa Kỳ vào thời Săn Vàng. Cuối thế kỷ thứ 19, các nhà vườn trong các thung lũng nội địa tiểu bang đã trồng thành công trà mi, hải đường ở vườn ngoài trời. Trà mi còn nổi tiếng hơn nữa vào thập niên 1930, khi dân số Cali gia tăng mảnh liệt. Thung lũng San Gabriel, là Phố Tàu Nam Cali ngày nay, mệnh danh là lò sản xuất hoa trà mi. Hai bộ kiểm kê sưu tập vang danh thế giới được thiết lập: khu dinh thự Huntington Estate và Vườn Descanso Gardens ( chứa đến 100 ngàn cây trà mi đủ loại, chứ không phải chỉ vài chục ngàn cây như tôi viết lầm trước đây). Các nhà vườn và các nhà lai tuyển trà mi – hải đường của những vùng khí hậu ôn hòa trên thế giới, lục tục tìm đến tham gia lễ hội trà mi – hải đường. Những cây trà mi mới lạ tràn ngập thị trường và trở thành những cây hoa viên, công viên tiêu chuẩn

Các loại trà mi tân tiến, ước lượng mấy ngàn loài ngày nay có được là do nhiều nguyên nhân: do đột biến, do ong và các loại sâu bọ thụ phấn và do các nghệ nhân tạo ra. Những nhà lai tuyển chọn đặc biệt hơn, cố tìm kiếm sức mọc mạnh, màu sắc lộng lẫy lạ lùng và hình dáng đủ kiểu. Kiên nhẫn- thời gian và có nguồn gốc cha mẹ tốt, sẽ tạo ra những thành quả lai tạo đáng khích lệ. Chúng tôi đã từng kể đến một số loại hoa camellia, đáng kể nhất là loài Camellia japonica. Những giống lai là loại cây mọc mạnh, nhiều dạng hoa biến đổi nhất. Đặc điểm của những loài trà mi khác đều nhận ra dễ dàng trong 5 giống lai mới dòng họ lai tuyển Nuccio trưng bày năm nay ở lễ hội hoa trà mi hải đường, nhưng tiếc thay không có bóng dáng trà mi hoa vàng Camellia Vietnamensis, Camellia cucphuongiensis hay hoa thơm ngát Camellia baviensis( Hà Tây). Hai hoa Nuccio tuyển chọn từ loài japonica làm ai nấy đều phải quay đầu lại chiêm ngưỡng. “ Bella Rossa- đỏ đẹp”. Môn bài đặc quyền thực vật số PP13023, là một cây lực lưỡng, hoa đỏ thắm rất lâu tàn, từ tháng 11 đến tháng 3 ở khí hậu Nam Cali.” Candy Apple- Kẹo Táo Tây” khoe sắc cà chua chín đỏ, lác đác nhưng gợi tình, trên một lùm cây lá xanh đậm. dày đặc. “ Button’ s Bows- Nụ Cúi đầu” phô các genes của loài Camellia saluensis, lá nhỏ và những khối hoa nhỏ khít nhau, màu hồng, trên một bụi cây um tùm, nghĩa là rất thích hợp trồng chậu. “ High Flagrance- thơm ngát”,một con cháu loài trà mi thơm Camellia lurchuensis là một lùm bụi mọc cong, hoa chen lấn nhau màu ngà, bìa hoa hồng đậm. Nếu thang đo hương thơm có điểm lớn nhất là 10, thì hoa thơm ngát được 8 -9 điểm. Không rõ Camellia baviensis trên thang này được chấm mấy điểm? “ ButterMint- Bạc Hà Bơ” là một cây cỏ trung bình, có chùm hoa bé nhỏ màu kem bơ trắng hay màu vàng lợt. Cha mẹ là loài Camellia Kissi nhiều hoa nhỏ thơm, màu trắng. Dù cho những hoa trà mi- hải đường cổ điển xứng đáng được phổ biến, những giống hoa này vẫn nên trồng nhiều hơn ở vườn. Bao giờ thì Huế, Đà Nẵng tái lập những bụi, chậu kiểng trà mi- hải đường yêu kiều, thanh nhã các giống địa phương thời cha ông? Hay Hà Tây, Bắc Ninh, nơi vừa khám phá khai quật Hoàng thành Thăng Long thời nhà Lý… sưu tập lại các loài, trà mi hải đường, cung Từ Liêm cũ và lai tuyển như vườn Descanso Gardens?

Trà mi đa dạng một cách bất ngờ. Cây mọc hoặc khít nhau thành lùm bụi hoặc như một cây mọc, thẳng đứng hay trổ ngang dọc, lơ thơ rủ thòng như liễu, cong vòng hay trải dài. Lá cũng đa dạng; Khi thì lá liễu, khi thì đuôi cá, bìa lá phẳng lì hay đầy răng cưa. Hoa còn lạ hơn nữa: Mini hay to lớn, nở toang hay cúp lại, thoải mái hay kiểu cách. Các giống khẳng khiu C. reticulata, nguồn gốc Trung Quốc, như những cây hoang dã với hoa to lớn lạ thường… C. Sasanqua nở hoa mùa thu, lý tưởng cho vùng Nam Cali( còn Trung du, Trung bộ Việt Nam?). Loài Sasanqua nguồn gốc Nhật, cần ấm áp, chịu đựng khô hạn và đất tương đối nhiều sét, hoa đơn giản và mượt như tơ tằm. Đa số các giống này đều thơm, mùi trà tươi hay mùi chồn hương mềm mại. Cây mọc thẳng đứng hay thân leo. Những dạng mọc ngang làm cây phủ đất, phủ bồn. Camellia Sasanqua đúng là những thứ giống trà mi- hải đường cây nhỏ hoa to, thích hợp cho vườn tược nhỏ bé và ít cần chăm sóc như nước ta. Những loài trà mi hoang dại nguyên sơ là một vui thích cho người sưu tầm. Loại Camellia grijsii là một lùm bụi thẳng đẹp với lá như lá hoa hồng và hoa thơm, trắng như tuyết ngân. Loài C. Japonica var. macrocarpa, còn có tên là trà mi pom- apple camellia, hoa ống đỏ và trái lớn đỏ xanh. Các cành nhỏ như dây thép của loài C. transnokensis, được Tom Nuccio mến chuộng, điểm nhiều nụ hoa màu đỏ nhưng hoa tí xíu lại màu trắng. Tại vựa cây hoa Nuccio, đáng chú ý là hoa lai “ Snow Drop- Hạt tuyết rơi” có vô số hoa phớt hồng. Tom chỉ cho xem vài nhóm hoa ông thích: nhóm hoa hiếm có lai hoa màu vàng kim từ Nhật vừa đem tới( không rõ có lai với các genes loại trà mi hoa vàng Việt Nam không? ). Các cây con Tama- no- Ura, mỹ nhân đỏ và hồng, bìa cánh hoa trắng sáp. Ông thích thú vì một hoa màu vàng mơ mới tuyển chọn, dáng rất xinh đẹp với màu hồng nóng bức, sẽ bán ra một hai năm tới mà thôi.